ऑनलाइन फसवणूक झाल्यास पहिल्या मिनिटांत काय करावे?

मोबाईलवर आलेला अनोळखी दुवा, बनावट ग्राहकसेवा क्रमांक, नोकरीचे आकर्षक आश्वासन किंवा स्वतःला अधिकारी सांगणारा फोन यांतून आर्थिक फसवणुकीचा प्रयत्न होऊ शकतो. अशा प्रसंगी पहिल्या काही मिनिटांत घेतलेली पावले महत्त्वाची ठरतात. घाबरून संभाषण पुढे चालू ठेवण्याऐवजी व्यवहार थांबवणे, संबंधित बँक किंवा पेमेंट सेवेला लगेच कळवणे आणि राष्ट्रीय सायबर गुन्हे हेल्पलाइन १९३० वर तक्रार नोंदवणे हे पहिले टप्पे आहेत. ही माहिती सर्वसाधारण जनजागृतीसाठी आहे; कोणत्याही विशिष्ट घटनेचा वृत्तान्त नाही. फसवणूक करणारे अनेकदा विश्वास निर्माण करण्यासाठी बँक, कुरिअर कंपनी, पोलीस, सरकारी कार्यालय किंवा परिचित व्यक्तीची ओळख वापरतात. 'खाते बंद होईल', 'पार्सल अडवले आहे', 'तुमच्यावर गुन्हा दाखल होईल' अशा भीतीदायक विधानांनी तातडीची कृती करवून घेण्याचा प्रयत्न होतो. कधी छोट्या रकमेचा फायदा दाखवून मोठ्या रकमेसाठी गुंतवणूक मागितली जाते. फोनवरील व्यक्तीच्या पदनामावर किंवा स्क्रीनवर दिसणाऱ्या क्रमांकावरच विश्वास ठेवू नका. अधिकृत सेवा वापरून स्वतंत्रपणे पडताळणी करा.