सातबारा संकेतस्थळ बंद; पंचनाम्याच्या प्रक्रियेत शेतकरी अडचणीत

कोरडा दुष्काळ जाहीर झाल्यानंतर शासनाकडून मिळणाऱ्या मदतीसाठी शेतकरी कागदपत्रांची जुळवाजुळव करत असताना, सातबारा उतारा मिळवण्यासाठीचे संकेतस्थळ बंद असल्याने त्यांची मोठी गैरसोय होत आहे. या तांत्रिक अडचणींमुळे दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना वेळेवर मदत मिळण्यात अडथळा निर्माण झाला आहे. शेतकरी आधीच आर्थिक संकटात असताना, पंचनाम्यासाठी आवश्यक कागदपत्रे मिळवण्यासाठी तलाठी कार्यालये आणि ऑनलाइन केंद्रांचे हेलपाटे मारावे लागत आहेत. सातबारा उतारा वेळेत उपलब्ध न झाल्याने पंचनाम्याची प्रक्रिया पूर्ण होण्यास विलंब होत आहे, ज्यामुळे मदतीपासून वंचित राहण्याची भीती शेतकऱ्यांमध्ये आहे. कृषिभूषण सुदाम करंके यांनी या परिस्थितीवर तीव्र चिंता व्यक्त केली असून, शेतकऱ्यांचे प्रत्यक्ष आर्थिक नुकसान झाले असताना केवळ तांत्रिक किंवा कागदपत्रांच्या अडचणींमुळे ते मदतीपासून वंचित राहिले, तर शासनाच्या मदतीचा उद्देशच सफल होणार नाही, असा सवाल त्यांनी उपस्थित केला आहे. शिरपूर आणि शहादा तालुक्यांमध्ये सरसकट पंचनाम्याची मागणी जोर धरत आहे, जिथे शेतकऱ्यांनी पिकांची काढणी केली आहे. अशा परिस्थितीत, काढणी झालेल्या पिकांचे नुकसान कसे निश्चित होणार, हा प्रश्न शेतकऱ्यांकडून विचारला जात आहे. पर्यायी पुराव्यांच्या आधारे पंचनामे करण्याची व्यवस्था करावी, अशी मागणीही पुढे येत आहे. शासनाने या प्रकरणी तातडीने शेतकरीहिताचा निर्णय घ्यावा, अशी अपेक्षा आहे. दुष्काळग्रस्त भागातील शेतकऱ्यांना शासनाकडून आर्थिक मदत मिळवण्यासाठी पंचनाम्याची प्रक्रिया पूर्ण करणे अनिवार्य आहे. मात्र, या प्रक्रियेतच अनेक अडथळे येत असल्याने शेतकरी हवालदिल झाले आहेत. विशेषतः, सातबारा उतारा मिळवण्यासाठी वापरले जाणारे ऑनलाइन संकेतस्थळ वारंवार बंद राहत असल्याने किंवा तांत्रिक बिघाडामुळे सुरू होत नसल्याने शेतकऱ्यांची मोठी गैरसोय होत आहे. दुष्काळाच्या झळा सोसणाऱ्या शेतकऱ्यांसाठी ही एक अतिरिक्त समस्या बनली आहे. अनेक शेतकरी आधीच कर्जाच्या ओझ्याखाली दबलेले आहेत आणि पिकांचे नुकसान झाल्यामुळे त्यांची आर्थिक स्थिती आणखी बिकट झाली आहे. अशा परिस्थितीत, मदतीसाठी आवश्यक असलेली कागदपत्रे मिळवण्यासाठी त्यांना सरकारी कार्यालयांचे उंबरठे झिजवावे लागत आहेत. तलाठी कार्यालयांमध्ये गर्दी आणि ऑनलाइन संकेतस्थळांवरील तांत्रिक अडचणींमुळे सातबारा उतारा मिळण्यास विलंब होत आहे. हा विलंब थेट पंचनाम्याच्या प्रक्रियेवर परिणाम करत आहे, ज्यामुळे मदतीची रक्कम मिळण्यास आणखी उशीर होण्याची शक्यता आहे. यंदाच्या हंगामात अनेक शेतकऱ्यांनी प्रतिकूल हवामानाचा सामना करत मका, बाजरी, मूग यांसारख्या पिकांची काढणी केली आहे. काही शेतकऱ्यांनी आर्थिक नुकसान सहन करूनही उपलब्ध पीक वेळेत काढून घेतले. आता कृषी सहाय्यक आणि तलाठी प्रत्यक्ष शेतात पाहणीसाठी येत असताना, काढणी झालेल्या पिकांचे नुकसान निश्चित करणे किंवा त्याचा पंचनामा करणे हे एक मोठे आव्हान ठरत आहे. शेतकरी विचारत आहेत की, ज्या पिकांची काढणीच झाली आहे, त्याचा पंचनामा कसा होणार? यामुळे, पिकांचे नुकसान होऊनही केवळ पंचनाम्याच्या प्रक्रियेतील अडचणींमुळे संबंधित शेतकरी शासनाच्या मदतीपासून वंचित राहू नयेत, अशी मागणी जोर धरत आहे. या संदर्भात, कृषिभूषण सुदाम करंके यांनी तीव्र नाराजी व्यक्त केली आहे. ते म्हणतात की, शेतकरी कसाबसा दुष्काळाचा सामना करत आहे आणि शासनाकडून मिळणारी तुटपुंजी मदत मिळवण्यासाठी त्याला अनेक अटी-शर्ती आणि पंचनाम्याच्या प्रक्रियेतून जावे लागत आहे. मात्र, सातबारा उतारा वेळेत मिळत नाही, कागदपत्रांची पूर्तता करण्यात अडचणी येत आहेत आणि अनेक ठिकाणी पिकांची काढणी झालेली आहे. या सर्व कारणांमुळे शेतकऱ्यांसमोर एक मोठे प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. करंके यांनी पुढे म्हटले आहे की, शेतकऱ्यांचे प्रत्यक्ष आर्थिक नुकसान झाले असताना, केवळ तांत्रिक किंवा कागदपत्रांच्या अडचणींमुळे ते मदतीपासून वंचित राहिले, तर शासनाच्या दुष्काळ निवारण योजनेचा लाभ तरी शेतकऱ्यांना काय मिळणार? हा प्रश्न अत्यंत महत्त्वाचा आहे. शेतकऱ्यांच्या हितासाठी सरकारने तातडीने यावर तोडगा काढणे आवश्यक आहे. शिरपूर आणि शहादा तालुक्यांमध्ये, जिथे दुष्काळाची परिस्थिती गंभीर आहे, तिथे शेतकऱ्यांकडून सरसकट पंचनाम्याची मागणी केली जात आहे. पिकांची सद्यस्थिती, प्रत्यक्ष क्षेत्राची पाहणी आणि महसूल व कृषी विभागाच्या नोंदी विचारात घेऊन सरसकट पंचनामे करावेत, अशी अपेक्षा शेतकरी वर्गातून व्यक्त होत आहे. सातबारा संकेतस्थळातील तांत्रिक अडचणी त्वरित दूर करून शेतकऱ्यांना आवश्यक उतारे सहज उपलब्ध करून देण्याची गरज आहे.